Khô mắt người già là tình trạng nhiều gia đình vẫn nghĩ là chuyện không tránh khỏi khi về già. Đội ngũ chúng tôi viết bài này để người cao tuổi và con cháu cùng hiểu rõ hơn vì sao khô mắt người già xảy ra. Từ đó, bạn có thể hỗ trợ đúng lúc và đúng cách. Nội dung chỉ mang tính tham khảo kiến thức, không thay thế việc thăm khám của bác sĩ.
Vì sao khô mắt người già lại dễ xảy ra
Theo năm tháng, các tuyến tiết nước mắt dần yếu đi. Tuyến dầu ở bờ mi cũng giảm hoạt động. Lượng nước mắt vì thế ít hơn trước.
Lớp nước mắt còn lại lại bay hơi nhanh hơn bình thường. Bề mặt mắt thiếu độ ẩm nên dễ cộm, rát và khó chịu. Nhiều người lớn tuổi mô tả cảm giác như có cát trong mắt.
Ở phụ nữ sau mãn kinh, thay đổi nội tiết làm tình trạng này rõ hơn. Đây là biến đổi tự nhiên của cơ thể. Tuy vậy, khô mắt người già hoàn toàn có thể được theo dõi và cải thiện khi người thân quan tâm đúng mức.
Người lớn tuổi thường dùng nhiều loại thuốc cho các bệnh nền như cao huyết áp hay tiểu đường. Một số thuốc có thể làm giảm tiết nước mắt. Khi thấy mắt khó chịu hơn sau khi đổi thuốc, nên nhắc người thân hỏi ý kiến bác sĩ trước khi tự điều chỉnh.
Mí mắt lỏng lẻo theo tuổi cũng khiến mắt khó khép kín hoàn toàn lúc ngủ. Bề mặt mắt vì thế thường khô hơn vào buổi sáng. Nếu muốn hiểu thêm về nền tảng, bạn có thể đọc bài khô mắt là gì để nắm các khái niệm cơ bản.
Người nhà nên để ý những biểu hiện khô mắt người già
Người cao tuổi thường không chủ động kể về cảm giác khó chịu ở mắt. Họ có thể chỉ dụi mắt liên tục hoặc nheo mắt mỗi khi gặp ánh sáng. Có người than mắt cộm mỗi sáng nhưng không nghĩ đó là bệnh. Cũng có người chảy nước mắt nhiều và tự cho rằng mắt mình đã yếu đi.
Vì vậy, hãy hỏi han nhẹ nhàng khi thấy người thân có những thay đổi nhỏ này. Một câu đơn giản như “Sáng nay mắt có khó chịu không ạ?” thường giúp họ mở lòng hơn. Các biểu hiện chi tiết hơn bạn có thể tham khảo ở bài dấu hiệu khô mắt.
Những điều chỉnh nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày
Nhiều thay đổi nhỏ trong nếp sinh hoạt có thể giúp người lớn tuổi dễ chịu hơn rõ rệt. Bạn không cần thay đổi cả nhà, chỉ cần để ý vài điểm sau:
- Tránh để quạt hay gió điều hòa thổi thẳng vào mặt khi ngồi xem tivi hoặc nằm nghỉ.
- Nhắc người thân uống đủ nước trong ngày, trừ khi bác sĩ đã dặn hạn chế vì bệnh nền.
- Giữ không gian đủ sáng nhưng không chói, nhất là khi đọc sách hay xem tivi.
Một việc dễ bị bỏ qua là dụi mắt. Ngoài gây kích ứng, dụi bằng tay chưa sạch còn có thể khiến mắt thêm viêm. Hãy nhắc người thân rửa tay thật kỹ trước khi chạm vào mắt.
Nếu thấy ngứa, họ nên dùng khăn sạch thấm nhẹ thay vì dụi mạnh. Thói quen nhỏ này thường mang lại khác biệt rõ sau vài tuần kiên trì.
Hướng dẫn người cao tuổi nhỏ thuốc nhỏ mắt
Nhỏ mắt không hề dễ với người run tay hoặc có thị lực kém. Người nhà có thể hỗ trợ bằng cách rửa tay thật sạch trước. Sau đó, giúp người bệnh ngửa đầu nhẹ ra sau và kéo nhẹ mi dưới để tạo khoảng trống. Cuối cùng nhỏ đúng số giọt theo chỉ định.
Đầu lọ thuốc tuyệt đối không chạm vào mắt hay lông mi, vì điều này có thể gây nhiễm khuẩn. Sau khi nhỏ, nhắc người bệnh nhắm mắt nhẹ vài giây để thuốc lan đều.
Tuy nhiên, loại thuốc và cách dùng cụ thể nên do bác sĩ tư vấn. Không nên tự ý thay đổi theo kinh nghiệm truyền miệng.
Khi nào không nên xem đó chỉ là khô mắt
Nếu mắt đỏ nhiều, đau nhức, sợ ánh sáng, nhìn mờ nhanh hơn hoặc có ghèn đặc, không nên tự kết luận đó chỉ là khô mắt. Những dấu hiệu này cần được thăm khám sớm để phân biệt với các bệnh lý khác.
Suy giảm thị lực do tuổi tác là chuyện khác. Bạn có thể đọc thêm bài thị lực giảm theo tuổi để phân biệt đâu là thay đổi bình thường và đâu là dấu hiệu cần lưu ý.
Khi nào nên đưa người thân đi gặp bác sĩ
Nếu khô mắt người già kéo dài và ảnh hưởng đến sinh hoạt như đọc sách, xem tivi hay đi lại, hãy đưa người cao tuổi đến bác sĩ nhãn khoa. Thăm khám định kỳ giúp bác sĩ xác định đúng nguyên nhân và đề xuất hướng hỗ trợ phù hợp với từng người.
Bạn cũng có thể tham khảo thêm thông tin từ Viện Mắt Quốc gia Hoa Kỳ để hiểu rõ hơn về bệnh khô mắt. Mọi chẩn đoán và điều trị vẫn cần dựa trên thăm khám trực tiếp của bác sĩ.
Lời kết
Hỗ trợ người lớn tuổi bị khô mắt bắt đầu từ sự quan tâm và vài điều chỉnh nhỏ trong sinh hoạt. Khi người thân có dấu hiệu bất thường, đừng chủ quan mà hãy đưa đi khám sớm. Bạn có thể xem thêm các bài trong chuyên mục mắt ở người lớn tuổi để hiểu rõ hơn về sức khỏe mắt của người cao tuổi.
