Chăm sóc mắt khi đeo kính là việc nhiều người làm mỗi ngày, nhưng không phải ai cũng biết rõ cần làm gì. Từ học sinh cận thị đến người lớn tuổi phải đeo kính đọc sách, ai cũng nên nắm vài nguyên tắc nền tảng. Trong bài này, chúng tôi chia sẻ những điều cơ bản về kính gọng và kính áp tròng. Mục tiêu đơn giản là giúp đôi mắt thoải mái hơn và giúp bạn nhận ra sớm khi có dấu hiệu bất thường.
Kính gọng: những việc nhỏ hay bị bỏ qua
Nhiều người nghĩ kính gọng ít cần chăm sóc hơn kính áp tròng. Thực tế thì không hẳn vậy. Tròng kính rất dễ bám bụi, dầu từ da mặt và vết nước. Khi nhìn qua một lớp kính bẩn, mắt phải gắng sức hơn để lấy nét. Bạn có thể thấy mỏi mắt, nhức đầu dù độ kính vẫn đúng.
Cách đơn giản nhất là dùng khăn mềm chuyên dụng để lau tròng. Khi kính quá bẩn, hãy rửa dưới vòi nước sạch với một chút xà phòng loãng rồi lau khô nhẹ tay. Hạn chế dùng áo thun, khăn giấy thô hay vải dễ xơ, vì chúng có thể tạo vệt xước nhỏ. Những vết xước tích tụ theo thời gian sẽ làm tròng kém trong đi.
Gọng kính cũng cần được chỉnh cho vừa khuôn mặt. Một chiếc kính bị tụt xuống sống mũi khiến bạn nhìn qua sai vùng của tròng, và cảm giác này rất dễ gây mỏi mắt. Bạn không cần đợi đến khi có vấn đề mới đi chỉnh. Ghé cửa hàng kính để chỉnh gọng thường chỉ mất vài phút, nhưng sự thoải mái mang lại thì rõ rệt.
Đo lại mắt đúng lúc
Độ kính không phải con số cố định mãi mãi. Theo thời gian, độ cận hay viễn có thể thay đổi. Hãy để ý những tín hiệu nhỏ. Nếu bạn phải nheo mắt để đọc chữ, thấy mờ hơn trước, hoặc cuối ngày hay đau đầu, đó là lúc nên đo lại. Bạn cũng có thể tham khảo thêm kiến thức về kiểm tra mắt định kỳ để biết nên đo bao lâu một lần.
Một số nhóm người nên kiểm tra thường xuyên hơn. Học sinh đang trong giai đoạn phát triển thị lực là một nhóm. Người trên 40 tuổi bắt đầu lão thị là nhóm khác. Người có bệnh nền như tiểu đường hay tăng huyết áp cũng nên đo mắt đều đặn. Đây không phải quy định cứng nhắc, nhưng là thói quen giúp phát hiện sớm những thay đổi bất thường.
Kính áp tròng cần kỷ luật hơn
Khác với kính gọng, kính áp tròng tiếp xúc trực tiếp với giác mạc. Vì vậy vệ sinh là yếu tố then chốt. Chỉ một sai sót nhỏ, như chạm tay chưa rửa vào kính, cũng có thể đưa vi khuẩn vào mắt và gây viêm nhiễm.
Bạn có thể ghi nhớ những nguyên tắc cơ bản sau:
- Luôn rửa tay sạch và lau khô trước khi chạm vào kính.
- Chỉ dùng dung dịch bảo quản đúng loại. Tuyệt đối không dùng nước máy hay nước bọt để rửa.
- Thay hộp đựng kính định kỳ, vì hộp bẩn có thể trở thành ổ vi khuẩn.
- Không đeo kính áp tròng khi ngủ, trừ khi bác sĩ cho phép với loại kính đó.
- Tháo kính ngay khi mắt đỏ, đau hoặc có ghèn.
Những khuyến nghị này được nhấn mạnh trong bài về an toàn khi dùng kính áp tròng của Học viện Nhãn khoa Hoa Kỳ. Bạn nên đọc thêm để hiểu lý do đằng sau từng quy tắc, thay vì chỉ làm theo.
Kính áp tròng và tình trạng khô mắt
Kính áp tròng nằm trên lớp nước mắt phủ bề mặt mắt. Mỗi lần chớp, lớp nước mắt được làm mới, nhưng kính lại làm chậm quá trình này. Kết quả là mắt nhanh khô hơn, nhất là khi bạn làm việc trước màn hình và chớp mắt ít đi.
Nếu thấy cộm, rát hoặc như có cát trong mắt khi đeo kính, đừng cố chịu. Hãy giảm số giờ đeo kính trong ngày và trao đổi với bác sĩ nhãn khoa. Có thể bạn cần đổi loại kính hoặc điều chỉnh cách chăm sóc. Phần kiến thức nền về tình trạng này bạn có thể đọc thêm tại bài viết về khô mắt, để hiểu nguyên nhân và dấu hiệu nhận biết.
Luân phiên giữa kính gọng và kính áp tròng
Một người bạn của đội ngũ chúng tôi làm văn phòng gần như cả ngày trước máy tính. Ban đầu, anh đeo kính áp tròng từ sáng đến tối và thường thấy mắt khô rát vào cuối buổi. Sau khi trao đổi với bác sĩ, anh đổi thói quen: đi làm đeo kính áp tròng, về nhà chuyển sang kính gọng. Anh cho biết mắt dễ chịu hơn hẳn vào buổi tối.
Cho mắt nghỉ khỏi kính áp tròng là thói quen đáng cân nhắc, nhất là với người phải nhìn màn hình nhiều giờ. Mức độ và cách làm nên tuỳ theo khuyến nghị của bác sĩ, vì không phải loại kính hay tình trạng mắt nào cũng giống nhau.
Đeo kính khi nhìn màn hình
Đeo kính đúng độ không có nghĩa là mắt sẽ không mỏi khi làm việc với máy tính. Mắt vẫn cần được nghỉ ngơi. Bạn có thể áp dụng quy tắc quen thuộc: cứ khoảng 20 phút nhìn màn hình, hãy nhìn ra xa khoảng 6 mét trong 20 giây. Đồng thời, nhớ chớp mắt thường xuyên hơn bình thường.
Nếu bạn dùng kính đa tròng hoặc kính đọc sách, hãy chú ý vị trí đặt màn hình. Đặt màn hình quá cao buộc bạn ngửa cổ để nhìn qua phần kính phù hợp, dễ gây đau cổ vai gáy. Thông thường, mép trên màn hình nên ngang tầm mắt hoặc thấp hơn một chút.
Khi nào cần gặp bác sĩ nhãn khoa
Có những dấu hiệu bạn không nên tự xử lý tại nhà. Nếu mắt đỏ kéo dài, đau nhức, sợ ánh sáng, nhìn mờ đột ngột hoặc chảy ghèn khi đeo kính áp tròng, hãy tháo kính ngay và đến gặp bác sĩ nhãn khoa. Thăm khám sớm giúp xác định nguyên nhân và có hướng xử lý phù hợp.
Nội dung trong bài này chỉ mang tính tham khảo, không thay thế việc thăm khám trực tiếp. Mỗi người có tình trạng mắt khác nhau, vì vậy hãy lắng nghe cơ thể và trao đổi với bác sĩ khi còn băn khoăn.
Lời kết
Dù đeo kính gọng hay kính áp tròng, ba điều cơ bản nhất vẫn là giữ vệ sinh đúng cách, đo lại mắt đúng lúc và theo dõi cảm giác của đôi mắt mình. Nếu muốn tìm hiểu thêm các thói quen giúp mắt khoẻ mỗi ngày, bạn có thể đọc bài thói quen chăm sóc mắt mỗi ngày. Bạn cũng có thể ghé chuyên mục chăm sóc mắt hằng ngày để cập nhật bài viết mới. Ngoài ra, bạn có thể xem thêm kiến thức chăm sóc sức khoẻ tổng quát tại hamygroup.vn.
