Ánh sáng màn hình và mắt có mối liên hệ chặt chẽ hơn nhiều người tưởng. Cùng một chiếc máy tính, đặt ở góc bàn này hay góc bàn kia, hoặc chỉnh độ sáng lệch đi một chút, cảm giác mỏi mắt cuối ngày có thể khác hẳn. Trong quá trình trao đổi với khách hàng, đội ngũ chúng tôi nhận ra phần lớn người than mỏi mắt không cần thay đổi thói quen lớn lao. Họ chỉ cần chỉnh vài thông số nhỏ mà ít ai để ý. Bài này tổng hợp những điều chỉnh đơn giản bạn có thể làm ngay hôm nay, kèm lý do vì sao chúng giúp ích cho đôi mắt.
Độ sáng màn hình nên tương xứng với căn phòng
Nguyên tắc dễ nhớ nhất là màn hình không nên sáng hơn hẳn hay tối hơn hẳn môi trường xung quanh. Hãy hình dung một ô sáng chói giữa căn phòng tối om. Mắt bạn phải liên tục điều chỉnh để thích nghi. Sau vài giờ, cảm giác căng và rát sẽ xuất hiện dần, và thường bạn chỉ nhận ra khi đã khó chịu.
Ngược lại, nếu màn hình quá mờ trong một căn phòng sáng, bạn sẽ vô thức nheo mắt để đọc chữ. Cả hai tình huống đều khiến cơ mắt làm việc nhiều hơn mức cần thiết. Vì vậy, điều quan trọng là tìm mức sáng cân bằng với ánh đèn trong phòng, thay vì cứ kéo độ sáng lên tối đa cho chắc.
Có một cách kiểm tra rất nhanh mà bạn có thể thử ngay bây giờ. Mở một trang trắng toàn màn hình, rồi đặt một tờ giấy trắng cạnh màn hình. Nhìn qua lại giữa hai thứ. Nếu màn hình trông chói hơn tờ giấy rất nhiều, bạn nên hạ độ sáng xuống. Không cần phải bằng đúng tờ giấy, chỉ cần màn hình không làm bạn khó chịu khi nhìn lâu là được.
Ánh sáng trong phòng ảnh hưởng thế nào
Đèn chiếu thẳng vào mặt màn hình tạo ra phản chiếu. Chính những vệt phản chiếu này buộc mắt phải căng ra để phân biệt chữ với nền. Ánh nắng từ cửa sổ rọi vào lưng hoặc bên hông cũng gây ảnh hưởng tương tự, nhất là vào buổi chiều khi nắng xiên sâu vào phòng. Bạn không cần thay cả hệ thống chiếu sáng để cải thiện điều này. Chỉ cần di chuyển vị trí hoặc góc nhìn là đã thấy khác biệt.
Dưới đây là vài gợi ý thực tế mà nhiều người làm văn phòng đã áp dụng:
- Đặt màn hình vuông góc với cửa sổ, để ánh sáng tự nhiên chiếu nghiêng sang hai bên thay vì chiếu thẳng vào mặt.
- Dùng đèn bàn hướng vào mặt bàn hoặc bức tường phía sau thay vì hướng thẳng vào màn hình.
- Kéo rèm vào giờ nắng gắt, nhưng đừng ngồi trong bóng tối hoàn toàn khi đang nhìn màn hình sáng.
Một điều đáng lưu ý là phòng tối hoàn toàn kết hợp với màn hình sáng thường khó chịu hơn bạn nghĩ. Nếu hay làm việc muộn, hãy bật một đèn nền nhẹ phía sau màn hình để giảm độ tương phản quá gắt giữa khung hình và bức tường. Đây chỉ là mẹo nhỏ, nhưng một số khách hàng của chúng tôi cho biết cảm giác rát mắt giảm rõ rệt sau khi áp dụng.
Khoảng cách và độ cao của màn hình
Với máy tính để bàn, khoảng cách thoải mái thường nằm quanh một cánh tay, tức khoảng 50 đến 70 cm. Mép trên của màn hình nên ngang tầm mắt hoặc thấp hơn một chút. Khi nhìn hơi hướng xuống, mí mắt thường khép nhẹ hơn. Bề mặt mắt tiếp xúc không khí ít hơn, và nước mắt bay hơi chậm hơn. Đó là lý do nhiều người làm việc lâu với máy tính thấy bớt khô mắt khi hạ màn hình xuống một chút.
Với điện thoại thì khác. Đội ngũ chúng tôi thường gặp người dùng cầm máy quá gần, nhất là khi nằm xem video hay lướt tin trước khi ngủ. Hãy giữ điện thoại xa hơn một chút so với thói quen cũ. Nếu có thể, tránh dùng điện thoại trong phòng tối hoàn toàn, vì khi đó mắt phải làm việc vất vả hơn rất nhiều so với ban ngày.
Cỡ chữ và độ tương phản
Hãy để ý tư thế của bạn khi đọc. Nếu phải chúi người về phía trước để nhìn rõ chữ, nghĩa là chữ đang quá nhỏ so với khoảng cách hiện tại. Cách xử lý đơn giản nhất là tăng cỡ chữ trong trình duyệt hoặc phóng to trang bằng tổ hợp phím. Đừng ngại làm việc này, vì mắt đỡ phải gắng sức hơn nhiều so với việc cố đọc chữ nhỏ.
Về độ tương phản, chữ tối trên nền sáng vẫn là lựa chọn dễ đọc với đa số người trong điều kiện ánh sáng bình thường. Tuy nhiên, nếu bạn thấy mắt mệt nhanh, thử đổi sang nền hơi ngả kem hoặc xám nhạt để giảm độ chói. Mỗi người có ngưỡng thoải mái khác nhau, nên hãy thử và chọn cách khiến bạn dễ chịu nhất.
Chế độ lọc ánh sáng xanh có thực sự cần thiết không
Nhiều thiết bị hiện nay có sẵn chế độ làm ấm màn hình vào buổi tối, và không ít người thấy chế độ này dễ chịu hơn. Một số nghiên cứu liên quan đến chu kỳ ngủ cũng được đem ra bàn luận, dù kết quả chưa hoàn toàn thống nhất. Còn bằng chứng cho thấy ánh sáng xanh từ màn hình trực tiếp gây hại cho mắt thì vẫn chưa rõ ràng, theo nhận định của một số tổ chức nhãn khoa. Bạn có thể tham khảo thêm tại trang của Học viện Nhãn khoa Hoa Kỳ để hiểu rõ quan điểm này.
Vì vậy, nếu bạn bật chế độ ấm vì thấy thoải mái thì cứ dùng. Nhưng đừng xem đó là giải pháp chính cho mỏi mắt. Điều quan trọng hơn vẫn là thói quen nghỉ mắt đều đặn trong ngày. Nếu muốn tìm thêm các thông tin tham khảo về chăm sóc mắt tại nhà, bạn có thể ghé qua Lê Quý Đôn Cà Mau để đọc thêm các chủ đề giáo dục sức khỏe liên quan.
Kết hợp chỉnh ánh sáng với nghỉ mắt đúng nhịp
Chỉnh ánh sáng mới chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại là cho mắt nghỉ đều đặn, như đã nói ở bài quy tắc 20-20-20. Mỗi khi làm việc liên tục, hãy nhìn ra xa khoảng 6 mét trong ít nhất 20 giây sau mỗi 20 phút. Thói quen nhỏ này giúp cơ mắt thư giãn và giảm đáng kể cảm giác căng. Nếu bạn muốn hiểu vì sao nhìn lâu lại gây mỏi, hãy đọc thêm bài mỏi mắt khi dùng máy tính.
Chúng tôi cũng thường nhắc khách hàng uống đủ nước và chớp mắt có ý thức khi làm việc với màn hình. Những việc này nghe đơn giản, nhưng khi kết hợp với việc chỉnh ánh sáng, cảm giác khô mắt cuối ngày thường giảm đi thấy rõ. Với người làm việc liên tục nhiều giờ, nên xem đây là một chuỗi thói quen cùng vận hành hơn là một mẹo đơn lẻ.
Khi nào bạn nên đi khám bác sĩ
Nếu đã chỉnh đủ mọi thứ mà mắt vẫn mỏi, đau đầu thường xuyên, hoặc nhìn mờ kéo dài, đừng tự xoay xở thêm. Những triệu chứng này có thể đến từ nguyên nhân khác như tật khúc xạ chưa được điều chỉnh hay khô mắt ở mức nặng hơn. Hãy đến gặp bác sĩ nhãn khoa để được đo mắt và thăm khám cụ thể. Bài viết này chỉ mang tính tham khảo và không thay thế được chẩn đoán của bác sĩ.
Lời kết
Chỉ vài phút điều chỉnh độ sáng, khoảng cách và vị trí màn hình đôi khi đã đủ giúp đôi mắt dễ chịu hơn rõ rệt. Bạn không cần làm tất cả cùng lúc. Hãy thử từng thay đổi nhỏ trong một tuần, rồi để ý xem cảm giác cuối ngày có khác đi không. Nếu muốn đọc thêm các chủ đề tương tự, bạn có thể xem chuyên mục Mỏi mắt và màn hình trên site.
