Dấu hiệu khô mắt thường xuất hiện rất lặng lẽ. Có người chỉ thấy hơi cộm vào cuối ngày, rồi vài tuần sau mắt bắt đầu rát và chóng mỏi. Chúng tôi viết bài này để bạn nhận ra những biểu hiện phổ biến sớm hơn. Nhờ vậy bạn có thể điều chỉnh thói quen và tìm đến tư vấn đúng lúc. Nội dung chỉ mang tính tham khảo, không thay thế việc thăm khám trực tiếp.
Những cảm giác khó chịu hay gặp nhất
Phần lớn người bị khô mắt mô tả cảm giác cộm. Nó giống như vừa có hạt cát nhỏ lọt vào mắt. Cảm giác này thường rõ nhất mỗi khi bạn chớp mắt. Nhiều người còn thấy rát, nóng hoặc châm chích. Điều đó hay xảy ra sau một buổi dài nhìn màn hình máy tính hay điện thoại.
Ngứa nhẹ và đỏ mắt cũng thường đi kèm. Khi khó chịu, bạn rất dễ đưa tay dụi mắt. Nhưng dụi mạnh chỉ làm bề mặt mắt kích ứng thêm. Có khi còn gây trầy xước nhỏ. Nếu thấy mình dụi mắt liên tục trong ngày, đó là lúc nên dừng lại và để ý kỹ hơn. Bạn có thể thử nghỉ ngắn, nhắm mắt vài giây rồi mở ra từ từ.
Chảy nước mắt cũng có thể là dấu hiệu
Điều này khiến nhiều người bất ngờ. Khi bề mặt mắt khô và kích ứng, cơ thể sẽ phản xạ tiết nước mắt để tự bảo vệ. Tuy nhiên, loại nước mắt phản xạ này khá loãng. Nó trôi nhanh và không giữ ẩm được lâu. Vì vậy bạn có thể vừa chảy nước vừa thấy khô rát.
Một người bạn của đội ngũ chúng tôi từng kể rằng cô hay chảy nước mỗi khi đi xe máy ngược gió. Cô nghĩ mắt mình đang rất ẩm nên không để ý. Đến khi tình trạng kéo dài, cô mới nhận ra đó là phản ứng của mắt khô.
Nhìn mờ thoáng qua rồi rõ lại
Khi lớp nước mắt phủ không đều, hình ảnh có thể bị nhòe. Bạn chớp mắt vài lần và nhìn rõ trở lại. Hiện tượng này hay gặp khi đọc lâu, lái xe ban đêm hoặc nhìn màn hình có độ tương phản thấp.
Cần phân biệt rõ hai trường hợp. Nhìn mờ do khô mắt thường cải thiện sau khi chớp. Còn nếu mờ kéo dài, không đổi dù chớp mắt bao nhiêu lần, bạn nên đi đo mắt. Nguyên nhân có thể nằm ở tật khúc xạ hoặc một vấn đề khác cần bác sĩ nhãn khoa xác định.
Mắt mỏi, nặng mí và khó mở khi thức dậy
Một nhân viên văn phòng từng chia sẻ với chúng tôi rằng chiều nào mắt cô cũng nặng như đeo chì. Cô tưởng mình thiếu ngủ nên cố ngủ thêm, nhưng vẫn không đỡ. Sau khi đổi chỗ ngồi để không bị gió điều hòa thổi thẳng vào mặt, và nhớ nghỉ mắt đều đặn hơn, cảm giác nặng mí giảm rõ rệt.
Buổi sáng thức dậy mà mắt dính, khó mở hoặc khô rát là tín hiệu đáng để ý. Ở một số người, mí mắt không khép kín hoàn toàn khi ngủ. Điều này khiến bề mặt mắt thiếu ẩm suốt đêm. Nếu tình trạng lặp lại nhiều ngày, hãy kể cho bác sĩ nghe để được kiểm tra.
Nhạy cảm với ánh sáng và gió
Mắt khô thường khó chịu hơn bình thường khi gặp ánh đèn chói, nắng gắt hay gió lùa. Bạn có thể phải nheo mắt khi bước ra đường buổi trưa, hoặc phải tránh xa quạt. Đây là phản ứng của bề mặt mắt đang bị kích ứng. Không nhất thiết là bệnh nặng, nhưng cũng đừng bỏ qua.
Tự theo dõi triệu chứng tại nhà
Bạn không cần dụng cụ phức tạp. Chỉ cần một cuốn sổ nhỏ và ghi lại trong khoảng một tuần:
- Thời điểm mắt khó chịu nhất trong ngày.
- Lúc đó bạn đang làm gì, ví dụ đang nhìn màn hình hay ngồi dưới quạt.
- Cảm giác cụ thể là cộm, rát, ngứa, mờ hay chảy nước.
Bản ghi này rất có ích khi bạn đi khám, vì bác sĩ sẽ nắm được thói quen và hoàn cảnh xuất hiện triệu chứng. Nếu muốn hiểu cơ chế cơ bản, bạn có thể đọc thêm khô mắt là gì. Ngoài ra, những nguyên nhân thường gặp sẽ giúp bạn biết vì sao triệu chứng xuất hiện.
Phân biệt với các vấn đề mắt khác
Mắt đỏ, ngứa và chảy ghèn có thể là dấu hiệu của viêm kết mạc. Trường hợp này cần được khám để điều trị đúng cách. Đau nhức sâu trong mắt kèm giảm thị lực thì phải đi khám ngay. Nếu thấy chớp sáng hoặc có màn che trước mắt, đó là tín hiệu không nên chờ đợi.
Vì vậy chúng tôi luôn khuyên bạn đừng tự chẩn đoán. Viện Mắt Quốc gia Hoa Kỳ cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc khám mắt khi triệu chứng kéo dài. Bạn có thể tham khảo thông tin của Viện Mắt Quốc gia Hoa Kỳ về khô mắt để có thêm góc nhìn.
Khi nào nên đi khám
Bạn nên đặt lịch gặp bác sĩ nhãn khoa nếu các dấu hiệu trên kéo dài hơn vài tuần. Đặc biệt khi chúng tái đi tái lại nhiều lần, hoặc đi kèm đau mắt, đỏ nhiều hay giảm thị lực. Khi đi khám, hãy mang theo nhật ký triệu chứng bạn đã ghi. Bác sĩ sẽ đánh giá chính xác hơn nhờ thông tin đó.
Lời kết
Nhận ra dấu hiệu khô mắt sớm giúp bạn chủ động hơn trong việc chăm sóc đôi mắt. Hãy lắng nghe cơ thể, nghỉ mắt hợp lý khi làm việc với màn hình và tìm đến chuyên gia khi cần. Bạn có thể đọc thêm các bài cùng chủ đề trong chuyên mục Hiểu về khô mắt. Nếu công việc của bạn gắn liền với máy tính, bạn cũng có thể ghé thăm webzo.org để tham khảo cách thiết lập không gian làm việc thoải mái hơn.
